کرمان

استان کرمان

وجه تسمیه کرمان

در مدارک تاریخی و جغرافیایی اسلامی، از منطقه کرمان، کارمانیا، ژرمانیا، کرمانیا،کارمان، کریمان، کارمانی، کرمانی و بوتیا ذکر شده‌است. برخی از جغرافیادانان، نام قدیم کرمان را گواشیر خوانده‌اند. گفته می‌شود گواشیر همان (کوره‌اردشیر) یا شهر اردشیر بوده‌است که به تدریج به (گواشیر) تبدیل شده‌است. این شهر به واسطهٔ آن که در قدیم شش دروازه داشته به شهر شش دروازهنیز مشهور بوده‌است.

 

موقعیت جغرافیایی کرمان :

استان کرمان ،پهناورترين استان کشور با مساحت 183008کيلومتر مربع در جنوب شرقی فلات مرکزی کشور بين 25 درجه و 55 دقيقه تا 32 درجه عرض شمالی و 53 درجه و 26 دقيقه تا 59 درجه و 29 دقيقه طول شرقی از نصف النّهار گرينويچ قرار گرفته است.اين استان مرتفع در حدّ شمالی با استان های خراسان جنوبی و يزد ، در حدّ جنوبی با استان هرمزگان ، در حدّ شرقی با استان سيستان و بلوچستان و در حدّ غربی با استان فارس همجوار می باشد.

بر اساس آخرين تقسيمات کشوری،استان کرمان با وسعت 183008 کيلومتر مربه ، 23 شهرستان ،57 شهر ،142 دهستان،45 بخش،در جنوب شرقی فلات مرکزی ايران واقع می باشد.رشته کوه باريکی که در امتداد جنوب شرقی يزد واقع شده است،کرمان را به دو قسمت شرقی و غربی تقسيم می کند و دشت های وسيع استان را از هم جدا می سازد و ارتفاعات آن دنباله رشته کوههای مرکزی ايران است و تا بلوچستان امتداد دارد.

استان کرمان به علت پستی و بلندی ها و شرايط خاص اقليمی ووضعيت محيطی و طبيعی و وسعت منطقه از تنوع آب و هوايی ، از گرم ، شديدا خشک، نه چندان خشک ، سرد و ييلاق ، متمايل به استپ و نيمه خشک تا کويری برخوردار است و در مجموع از نظر وضعيت آب و هوايی، کم نظير و منحصر به فرد می باشد.

موقعیت طبیعی کرمان :

استان کرمان دارای پوشش گیاهی خاص نواحی کویری است . در این منطقه جنگل قابل توجهی وجود ندارد و رستنی های آن نیز محدود به برخی گونه های بیابانی و کویری است . رستنی های استان کرمان را درختان ارژن و گز و برخی گیاهانی كه كاربرد دارويی و صنعتی دارند ، تشکیل می دهند. برخی از گیاهان چون گل گاوزبان و كتيرا نیز در كوه های شمالی استان کرمان می رويند.
در استان کرمان به لحاظ موقعیت طبیعی و شرایط اقلیمی ، گونه های مختلف حیوانات وحشی و اهلی در قسمت های کوهستانی و جلگه ای آن زندگی می کنند . به همین خاطر نیز مناطقی از محدوده استان تحت حفاظت سازمان محیط زیست قرار گرفته و از نظر صید و شکار جزو نواحی ممنوعه اعلام شده است . از مناطق حفاظت شده استان که ویژگی هایی در خور توجه دارند می توان به مناطق "خَبر" و "ارزوئیه بافت" اشاره کرد . در این نواحی پرندگانی نظیر کبک ، تیهو ، سینه سیاه و انواع قوچ و شاهین و کبوتر زندگی می کنند . در نواحی سردسیری و گرمسیری استان نیز حیواناتی مانند پلنگ ، یوزپلنگ ، گرگ ، روباه ، خرس سیاه ، شغال ، کفتار ، خرگوش ، انواع مار ، کل ، بز ، میش و قوچ زندگی می کنند و در دشت ها گورخر وجود دارد.

موقعیت اقتصادی کرمان     :

منطقه کرمان به دلیل پتانسیل بالای معدنی امکانات بالقوه زیادی برای ایجاد صنایع وابسته به محصولات معدنی دارد که بعضی از این معادن از غنی ترین معدن ها در سطح کل کشور می باشد. هم اکنون در این استان بیش از150 معدن شناخته شده است . شناخت منابع معدنی استان جهت استفاده مفید و موثر آنها و ایجاد و توسعه صنایع کوچک و بزرگ وابسته به آن می تواند نقش مهمی در برنامه ریزیهای صنعتی و عمرانی و نیز بهبود وضع اقتصادی استان داشته باشد . این منطقه از لحاظ زمین شناسی و ذخائر معدنی دارای موقعیت ویژه ای است به طوری که قسمت اعظم تشکیلات دوران مختلف زمین شناسی در این محل رخ داده است و به همین جهت است که قسمت اعظم معادن استان مربوط به دورانهای قدیم می باشد و معادن فلزی از قبیل آهن مس سرب و روی دارای سابقه چند هزار ساله برای بهره برداری می باشند . عمده ترین معادن استان شامل معادن مس سرچشمه به ذخیره یک میلیارد تن مس میدوک شهربابک به ذخیره 80 میلیون تن مس ، چهار گنبد به ذخیره 45 میلیون تن و حدود 30 اندیس دیگر که ارزش اکتشافی را داراست همچنین هشت معدن ذغال سنگ با ذخیره ای معادل 200 میلیون تن ، 10 معدن سرب و روی و معادن سنگ آهن گل گهر سیرجان به ذخیره ای بیش از یک میلیارد تن و جلال آباد زرند با ذخیره ای معادل 150 میلیون تن کرومیت بافت و اسفندقه و فاریاب جیرفت با ذخائری معادل یک میلیون تن همچنین ذخائر غیر فلزی سولفات و سود راین باربیت رفسنجان دولومیت سیرجانو سیلیس شهربابک و رفسنجان می باشد. علاوه بر آن معادن سنگ تزئینی استان کرمان به لحاظ میزان ذخیره انبوه و تنوع و کیفیت مرغوب دارای جایگاه ویژه ای است که در خور توجه می باشد. سابقه درخشان تجارت و وجود كارخانجات بافندگی ابریشم و پنبه و پشم ، در قرون اولیه در شهر و واقع شدن بر سر راه هندوستان ، ضرورت پیدایش مكانهای مناسبی برای عرضه كالاهای داخلی و وارداتی را ایجاد كرده است . از منابع اقتصادی مهم دیگر استان تولید پسته که بیشترین صادرات پسته ایران از این منطقه است.

بناهای تاریخی کرمان

مفاخر و مشاهیراستان کرمان

کرمان در طول تاریخ پرفراز و نشیب خود مردان و زنانی را در دامان خود پرورده است که در هر دوره تأثیرات قابل توجهی بر حوزه های مختلف اجتماعی، سیاسی، علمی و فرهنگی کشورمان گذاشته اند. مطلب زیر به صورتی خلاصه به برخی از مشاهیر کرمانی در حوزه های مختلف می پردازد، گرچه نام های بسیاری نیز از قلم افتاده اند.

ادامه مطلب...

محله های قدیمی کرمان

وجود بیش از سی محله در شهر کرمان از قدمت و سابقه کهن این شهر کویری حکایت می کند که نام برخی از آنها عبارتند از: 1 -محله شهر 2 -محله شاه عادل 3 -محله قبه سبز 4 -محله علویان 5 -محله خواجه خضر 6 -محله یهودی ها 7 -محله دولتخانه 8 -محله گودال خشت مال ها 9 -محله گلبازخان 10- محله بازار شاه 11- محله میدان قلعه 12- محله چهار سو کهنه 13 -محله مسجد ملک 15- گبر محله 16- محله دروازه ریگ آباد 17- محله قلعه محمود.... 

ادامه مطلب...

بازار های قدیمی کرمان

سابقه درخشان تجارت و وجود کارخانجات بافندگی ابریشم و پنبه و پشم، درقرون اولیه در شهر و واقع شدن برسرراه هندوستان، ضرورت پیدایش مکانهای مناسبی برای عرضه کالاهای داخلی و وارداتی را ایجاب کرده است. بازارهای قدیمی که محل عرضه کالاهای داخلی وخارجی بوده اندعبارتنداز:بازارمظفری ،بازاروکیل ،بازازاختیاری، بازارگنجعلیخان ،بازارکوچه باغ ،بازارنقاره خانه ،بازارعزیز،بازارکفاشها،بازارقیصریه ،بازارکلاه دوزها،بازارمسگری ،بازارریگ اباد،بازارلحافدوزها،بازارمسجدملک ،بازارچهارسوق ،بازارقدمگاه ،بازارشتر،بازارشاه
ازاین تعداد،درحال حاضر،بازارمظفری ،گنجعلیخان ،مسگری ،وکیل ،اختیاری ،لحافدوزی ونیزکلاه مالی ،کفاشی ،آهنگری وزرگری دربازارابراهیم خان موقعیت خودراحفظ کرده اند.

ادامه مطلب...

مکان های تاریخی کرمان-؛آب انبار

شرايط اقليمي‌ خشك و نيمه خشك بخش عمده اي از ايران، تاثير ژرف و بنيادي در خلق پديده‌هاي گوناگون معماري اين سرزمين گذاشته است. ريزش‌هاي آسماني در ايران، به جز ناحيه شمالي و سواحل درياي مازندران، در بقيه نواحي بسيار كم است. به همين دليل، از ديرباز در بيشتر دشت‌هاي وسيع ايران، براي دسترسي به آب، تلاش چشمگيري صورت گرفته و ايرانيان با بهره جستن از تمامي‌ توانايي‌هاي خود، ده‌ها كيلومتر قنات حفر كرده اند.

ادامه مطلب...

مکان های تاریخی کرمان - خانه ها

معماری ایرانی که ابتدا در محدوده فلات ایران و سپس در حوزه نفوذ فرهنگ ایرانی شکل گرفت، همچون همه معماری‌هایی که ریشه در فرهنگ بومی دارند، به اقلیم توجه داشته و تا پایان دوره قاجار آثار با ارزشی از خود به جا گذاشته است. از جمله خصوصیات خانه‌های قدیمی در بیشتر شهرهای ایران مساحت زیاد آن‌هاست. سبک معماری آنها نیز به این صورت است که از دو قسمت اندرونی و بیرونی تشکیل شده‌اند.

ادامه مطلب...

مکان های تاریخی کرمان - آرامگاه

آرامگاه، مقبرهیا بقعه ساختمانی است که به عنوان بنای یادبود برای فرد با افرادی ساخته شده‌است که گور آنان درون این ساختمان قرار دارد.آرامگاه های تاریخی کرمان عبارتند از : آرامگاه  شاه نعمت الله ولی، مقبره خواجه اتابک،بقعه پیربرحق(جارسوز)، مقبره میر حیدر(گور خان)، آرامگاه آخوند، آرامگاه شاهزاده حسین جوپار، آرامگاه امیر حیدر، آرامگاه شاه فیروز، ارامگاه ابوکالیجار، آرامگاه میر زبیر، بقعه پیر بابا مسافر، مقبره مشتاقيه،

ادامه مطلب...

مکان های تاریخی کرمان - مساجد

 در ميان اندامهاي درون شهري نيايشگاه هميشه جاي ويژه خود را داشته است و از سازه هاي ديگر نمايان تر و چشمگير تر بوده است. نيايشگاه چون بزرگترين ساختمان آبادي بوده در آغاز نيازي به آن نداشته كه نشاني ويژه داشته باشد و خودبخود نگاه هر گذرنده اي را جلب مي كرده؛ اما پس از گسترش آبادي ها با افراشتن درگاهها و نهادن ماهرخ و توق بر بلندترين جاي آن مردمان را به سمت خود راهنمايي مي كرد.

ادامه مطلب...

مکان های تاریخی کرمان - موزه ها

موزه یا آثارخانه  مکانی است که در آن مجموعه‌ای از آثار باستانی و صنعتی و اشیاء با ارزش را به معرض نمایش می‌گذارند.به عبارت دیگر  «موزه مؤسسه‌ای‌ست دائمی و بدون هدف مادی که درهای آن به روی همگان باز است و در خدمت جامعه و پیشرفت آن فعالیت می‌کند. هدف موزه‌ها، تحقیق در آثار و شواهد به‌جای‌مانده انسان و محیط زیست او، گردآوری آثار، حفظ و بهره‌وری معنوی و ایجاد ارتباط بین این آثار، به ویژه به نمایش گذاردن آنها به منظور بررسی و بهره معنوی است.»

ادامه مطلب ...

مکان های تاریخی کرمان - کاروانسراها

رباط یا کاروانسرا محل بارانداز و اطراق کاروانیان ، از دیرباز نشانه ی رونق اقتصادی و تفکرو اندیشه خیرخواهان بوده است .اهمیت کاروانسرا به حدی بود که در گذشته یکی از شاخص های پیشرفت ورونق بشمار می رفت. کاروانسرا بزرگ‌ترین نوع ساختمانهای اسلامی است. پلان آن معمولاً مربع یا مستطیل شکل است، با یک ورودی برجسته عظیم و بلند، معمولاً ساده و بدون نقش، با دیوارهایی که گاهی اوقات بادگیرهاییدر انتهای آن تعبیه شده است.

ادامه مطلب ...

مکان های تاریخی کرمان - حمام ها

از جمله مشخصه های ایرانیان در طول تاریخ ، پاکی و پاکیزگی و توجه خاص به استحمام و نظافت بوده است.وجود حمام صخره ای میمند در استان کرمان بیانگر این مهم و دلیل معتبری است که حتی در هزاران سال قبل پاکی و پاکیزگی و حمام جزء ضروریات زندگی به شمار می رفته است.

ادامه مطلب...